Aardgas voor de industrie.

Meer informatie

Met behulp van aardgas gestookt: aromatische whisky uit het Zuid-Duitse Schwaben

Wie aan whisky denkt, denkt in de regel aan Schotland of Ierland. Maar ook in Duitsland wordt inmiddels eersteklas whisky gestookt. In Nellingen op de Schwäbische Alp produceert de finch® whiskydestilleerderij sinds 1999 het 'levenswater'. Bij het complexe destillatieproces speelt aardgas een sleutelrol. De energiedrager zorgt voor een exacte stooktemperatuur en verwarmt de stookketel betrouwbaar en exact. Daarmee levert aardgas een doorslaggevende bijdrage aan de hoge kwaliteit van het product. Stookmeester en directeur Hans-Gerhard Fink hecht in de volledige productieketen van zijn Schwäbische Malt en Grain whiskys veel waarde aan efficiëntie en duurzaamheid. Dat begint bij het belangrijkste ingrediënt, het graan dat hij zelf verbouwt. “Alle grondstoffen komen uit eigen productie, dat zie je tegenwoordig bijna niet meer. Wij bedrijven duurzame landbouw en daarmee lukt het om de kwaliteit van de whisky tot in de fles zelf te bepalen en het niveau hoog te houden”, benadrukt Fink. De agrariër begon 18 jaar geleden als hobby met het stoken van whisky. In 2011 besloot hij om professioneel whisky te gaan produceren. Tegenwoordig heeft het bedrijf acht medewerkers en behoort tot de bekendste Duitse whiskyproducenten.

 


Gistingsproces van zes dagen

Voor de productie van de whisky worden verschillende graansoorten gebruikt, maar voornamelijk gerstemout en tarwe. Het graan wordt na de oogst in water geweekt, op een moutvloer gedroogd en vervolgens in silo´s opgeslagen. In de stokerij wordt het in een molen vermalen en vervolgens in de mash tun (beslagkuip) met hete waterdamp, voortgebracht door een op aardgas gestookte stoomgenerator, gemasht. “Dit proces duurt ongeveer drie uur.

Het zetmeel wordt nu opgelost tot suiker. Vervolgens pompen we de vloeistof in de wash backs (gisttanks) met een vermogen van 6.000 tot 7.000 liter water en voegen er gist aan toe, waardoor de suiker wordt omgezet in alcohol. Om hygiënische redenen gebruiken we uitsluitend rvs-vaten. Het gistingsproces duurt dan nog eens 6 dagen. Het hele proces lijkt dus tot nu toe op dat van bierbrouwen”, zegt destilleerder Laura Aßenmacher.

Het gerstemout wordt met een vrachtwagen aangevoerd en in de molen vermalen. Per jaar verbruikt de finch® whiskydestilleerderij tussen 400 en 450 ton graan uit eigen productie.
Het basisingrediënt van whisky is graan. Voor de whiskyproductie wordt met name gerstemout en tarwe gebruikt. Daarnaast worden speciale soorten op basis van dinkel of amelkoren geproduceerd.
In de mash tun wordt er water toegevoegd en het zetmeel omgezet in suiker. Dit proces duurt circa drie uur.
Vervolgens wordt er gist toegevoegd aan de mash, die gedurende zes dagen wordt opgeslagen in een gisttank met een volume van 6.000 tot 7.000 liter. Om hygiënische redenen maakt de destilleerderij gebruik van roestvast stalen vaten.
Stookmeester Hans-Gerhard Fink en destilleerder Laura Aßenmacher controleren de kwaliteit van het graan.

Moderne gasinstallatie verwarmt stookketel

Na zes dagen wordt de gegiste drank, wash genaamd, in een zogeheten pot still gedestilleerd. Een pot still is een peervormige koperen stookketel. Tijdens dit proces wordt de stookketel na elke destillatiestap grondig gereinigd en vervolgens weer opnieuw gevuld. De finch® whiskydestilleerderij beschikt over de grootste pot still van Duitsland met een volume van 3.000 liter en destilleert de whisky meerdere keren via een zogeheten kolom. Dit is een holle pilaar met ingebouwde scheidingswanden, die ervoor zorgen dat de alcohol uit de vergiste mash goed van het water kan worden gescheiden. Het resultaat is een uiterst aromatisch destillaat.

De temperaturen bedragen tijdens het destillatieproces tussen 70 en 100 graden Celsius. De stookketel wordt verhit met hete stoom die wordt verwarmd door aardgas. Hans-Gerhard Fink hecht daarbij veel waarde aan duurzaamheid en energie-efficiënte technologie. Daarom wordt voor de warmteproductie een moderne aardgasketel met een vermogen van 400 kilowatt gebruikt. De stookmeester is overtuigd van de voordelen van de energiedrager: “Wij gebruiken aardgas uit het oogpunt van ecologie en efficiëntie. Je kunt de warmte met aardgas exact regelen, wat erg belangrijk is voor de productie. De verbranding is bovendien erg schoon, er ontstaat geen fijnstof of vuil. Bovendien profiteer ik van economische voordelen: de bevoorrading valt weg, de gasketel is erg onderhoudsarm en de huidige gasprijzen erg laag”, benadrukt Fink. Voor de verwarming van de stookketel verbruikt de destilleerderij jaarlijks 87.500 kubieke meter aardgas.

De finch® whiskydestilleerderij bezit de grootste pot still stookketel van Duitsland. Hij wordt verwarmd door aardgas, omdat de warmte met deze energiedrager exact kan worden geregeld. Gedurende de destillatie heersen er in de installatie temperaturen van 70 tot 100 graden Celsius.
Het stookproces wordt elektronisch bewaakt. Stookmeester Hans-Gerhard Fink kan real time zien hoe hoog de temperatuur in de stookketel en het alcoholgehalte van het destillaat zijn.
Gerhard Fink neemt een proef van het destillaat en test de geur en smaak om de hoge kwaliteit te waarborgen.
Voor de whisky wordt alleen het schoonste deel van het destillaat, de zogeheten middle cut, gebruikt. De voor- en naloop en de overgebleven mash in de stookketel worden hergebruikt in een biogasinstallatie.
Via deze leiding stroomt het aardgas naar een moderne hoogrendementsketel met een vermogen van 400 kilowatt. De destilleerderij gebruikt gas als energiedrager omdat de verbranding schoon is en de bevoorradingskosten wegvallen.

Hergebruik in biogasinstallatie

De destillatie duurt circa zeven uur. Voor de productie van whisky wordt alleen het schoonste deel van het destillaat, de zogeheten middle cut, gebruikt. De kwaliteit van het begin en het einde, de zogeheten low wine, is niet goed genoeg voor de productie. De stookmeester bepaalt zelf wanneer de volgende fase aanbreekt. Fink vertrouwt daarbij op traditionele ingenieurskunst uit Duitsland: de installatie is voorzien van een alcoholklok uit 1935. Met dit mechanische meetinstrument kan het alcoholgehalte exact worden afgelezen.

Tegelijkertijd wordt het gehele proces digitaal bewaakt, de stookfases worden elektronisch via de monitor aangestuurd. Bovendien controleert Fink de kwaliteit van het destillaat aan de hand van de geur en de smaak, door er kleine proeven van te nemen. Daarvoor zijn ervaring en goede smaakpapillen nodig.

De middle cut komt met een temperatuur onder de 20 graden en een alcoholgehalte van circa 90 procent uit de destillatie en wordt vervolgens opgeslagen in houten vaten. De overgebleven mash, de low wine, wordt eveneens hergebruikt en ingevoed in een externe biogasinstallatie die stroom produceert.


400.000 flessen whisky per jaar

Per week worden in de destilleerderij 20 tot 30 vaten met een volume van 225 tot 500 liter gevuld. Per jaar komt dit neer op een productie van 250.000 liter whisky, zo´n 400.000 flessen.

Geduld is echter een schone zaak, want de whisky rijpt zo´n vijf tot acht jaar in het vat en neemt zo de complexe aroma´s van het eikenhout aan. Zo ontstaat de kenmerkende whiskysmaak.

De whisky wordt tussen de vijf en acht jaar opgeslagen in eikenhouten vaten en neemt de complexe aroma´s van het vat op. Bij de actuele voorraden komt dat neer op circa 100 liter whisky per dag.
De destilleerderij produceert 400.000 flessen whisky per jaar.