Aardgas: een waardevolle grondstof.

CH4: motor van de toekomst

Met high-tech aardgas op het spoor Op land en in zee zoeken energieproducenten naar nieuwe reservoirs

Bij de zoektocht naar aardgasreservoirs gaan geologen net zo te werk als bij nieuwe olievelden: Eerst onderzoeken ze al bekende gegevens – bijvoorbeeld de resultaten van eerdere exploratie of databases van geologenverenigingen. Daarbij verkennen ze de gegevens volgens bepaalde criteria: aardgas wordt vaak opgeslagen in bekkens, waaronder zich een zeer dikke sedimentlaag bevindt (ten minste 2500 meter dik). Daarnaast onderzoeken de geologen ook het type en de ouderdom van het gesteente. Bijzonder interessant zijn poreus zandsteen en carbonaat. Nog voor de eerste boring kunnen de wetenschappers een model ontwerpen voor een veelbelovend bekken – door de beschikbare meetgegevens met behulp van de computer te evalueren. Alleen als deze analyse aanwijzingen voor het mogelijk voorkomen van gas oplevert, starten de geologen met concretere en vaak zeer tijdrovende onderzoeken.

Uw contact

Königstor 20
34117 Kassel
Phone: +49 (0) 561 99858-0 
E-mail: presse[at]wingas.de

De reservoirs zijn wereldwijd zeer ongelijk verdeeld. Rond tweederde van de tot nu toe bekende aardgas- en aardoliereserves zijn opgeslagen binnen de zogenaamde "strategische ellips". Met dit begrip wordt het gebied aangeduid dat zich uitstrekt van het Midden-Oosten via de Kaspische regio tot het uiterste noorden van Rusland.

Rusland beschikt over de grootste bewezen aardgasreserves ter wereld en is ook de grootste aardgasexporteur ter wereld. Goed voor Duitsland en West-Europa: het Russische gas ligt op pijplijnafstand en kan daardoor veilig en efficiënt door gasleidingen naar de Europese markt worden getransporteerd. Daarnaast is er met Rusland al meer dan twee decennia een beproefde energiepartnerschap.

Geluidsgolven verraden mogelijke nieuwe locaties

Geluidsgolven spelen een belangrijke rol bij het onderzoek naar nieuwe potentiële gaslocaties: Of het gas nu onder de permafrostbodem van Siberië of diep onder de Atlantische oceaan ligt – de geologen en fysici genereren altijd trillingen (bijvoorbeeld met speciale "vibro trucks" of met luchtkanonnen op schepen) en meten met speciale microfoons hoe het geluid door de gesteentelagen wordt gereflecteerd. Zo kan de computer uit de "echo" de opbouw van het potentiële reservoir berekenen.

De laatste zekerheid kan echter alleen door een proefboring worden geleverd: hiermee worden boorkernen uit de ondergrond omhoog gehaald die door de wetenschappers onder de microscoop worden onderzocht. Daarbij krijgen ze met veel teleurstellingen te maken, want maar een op de drie of vier proefboringen heeft succes.

Na een geslaagde proefboring worden de symbolen van de olie- en gasindustrie ingezet: voor het winnen aan land ("onshore") maken de bedrijven met een boortoren een gat in de bodem, dat met stalen buizen en beton wordt bekleed en boven de grond met een productieklep wordt afgedicht – hiermee wordt voorkomen dat gas ongecontroleerd uit het boorgat stroomt. Als het gas onder de zeebodem ligt ("offshore"), worden meestal booreilanden gebruikt.

Bij de winning speelt de natuurlijke druk van het aardgas in het reservoir een belangrijke rol: die zorgt ervoor dat het gas vanzelf naar de aardoppervlakte stroomt, waar het gereinigd wordt van ongewenste bestanddelen als waterdamp of vaste stoffen. Als de natuurlijke druk door de verder gevorderde winning te veel afneemt, installeren de technici compressors bij het boorgat, waarmee het gas uit de bodem wordt "gezogen" – zo wordt de opbrengst van het reservoir verder verhoogd.

Speciale winningsmethoden voor tight gas en schaliegas

Uit veel reservoirs kan echter niet op de gemakkelijke en directe manier worden gewonnen: Tight gas en schaliegas stromen niet vanzelf naar de oppervlakte, omdat de grondstof in geïsoleerde poriën binnen zeer dicht gesteente is ingesloten of nog is gebonden op de locatie in de kleilaag (schalie) waar het is ontstaan.

Om dit aardgas te winnen, moet het gesteente met waterdruk worden "gebroken". Dit proces wordt hydraulic fracturing genoemd, in het kort "fracking". Hierbij worden naast water en zand ook chemische additieven gebruikt. Vanwege deze chemicaliën is het frack-proces in Europa deels controversieel. 

Uw contact

Königstor 20
34117 Kassel
Phone: +49 (0) 561 99858-0 
E-mail: presse[at]wingas.de