Aardgas: een waardevolle grondstof.

CH4: motor van de toekomst

Energie uit de oertijd Aardgas is miljoenen jaren geleden ontstaan uit micro-organismen

Aardgas is miljoenen jaren geleden ontstaan, toen afgestorven micro-organismen als algen of plankton werden afgezet op de zeebodem en vervolgens werden bedekt met bodem- en gesteentelagen. Zonder zuurstof, onder grote druk en bij hoge temperaturen werden de organische bestanddelen langzaam omgezet in kleine gasvormige koolwaterstoffen – vooral in methaan (CH4), de kleinste koolwaterstof. Het aardgas verplaatste zich na zijn ontstaan in het "moedergesteente" langzaam door poreuze lagen omhoog – meestal tot het op ondoordringbare lagen stuitte, waar het zich verzamelde in reservoirs.

Uw contact

Königstor 20
34117 Kassel
Phone: +49 (0) 561 99858-0 
E-mail: presse[at]wingas.de

Mix van koolwaterstoffen

Aardgas bevat maar weinig bestanddelen – in tegenstelling tot aardolie, dat bestaat uit een mengeling van honderden koolwaterstoffen met zeer verschillende chemische eigenschappen. Zo komen in aardgas naast methaan (tussen 75 en 99 procent) nog ethaan (C2H6), propaan (C3H8), butaan (C4H10) en etheen (C2H4) voor. Als het aandeel daarvan hoog is, wordt gesproken van "nat" aardgas – omdat de zware koolwaterstoffen onder druk gemakkelijk vloeibaar worden. Deze bestanddelen worden meestal al op de winlocatie verwijderd en verder verwerkt. Zo worden butaan en propaan bijvoorbeeld gebruikt als brandstof voor campinggasstellen.

Naast deze koolwaterstoffen bevat aardgas uit sommige bronnen ook een aanzienlijk aandeel zwavelwaterstof en kooldioxide. Dit "zure gas" moet voor de verdere verwerking worden gereinigd, omdat het sterk corrosief is en daarom buizen en productie-installaties zou aantasten. Daarbij ontstaat onder andere zwavel, dat als grondstof voor de chemische industrie kan worden gebruikt. In sommige reservoirs komt ook aardgas voor met een bijzonder waardevol bestanddeel: helium. Daarom is de aardgaswinning tegenwoordig de belangrijkste bron voor de winning van dit gewilde edelgas.

Afhankelijk van het methaangehalte onderscheidt men "H-gas" ("High Calorific Gas") en "L-gas" ("Low Calorific Gas"). Het energierijke H-gas bestaat voor 87 tot 99 procent uit methaan en komt meestal uit reservoirs in de Noordzee of Rusland. L-gas bevat slechts tussen de 80 en 87 procent methaan en komt bijvoorbeeld uit Noord-Duitsland. Hierin zit nog een groot aandeel stikstof en kooldioxide. Omdat het energiegehalte lager is dan bij H-gas, is de prijs voor L-gas ook wat lager. De verbrandingswaarde van L-gas ligt tussen acht en tien kilowattuur per kubieke meter, en van H-gas tussen tien en twaalf kilowattuur.

Moeizame zoektocht naar de begeerde grondstof

Voordat aardgas naar de consument kan stromen, moeten de reservoirs eerst worden ontdekt en ontsloten, wat veel moeite kost. In de meeste gevallen ligt het gas ver onder het aardoppervlak: het aardgas verzamelt zich bijvoorbeeld in "aardgasvallen" die honderden meters tot enkele kilometers diep liggen – ondoordringbare lagen die de vorm hebben van een zadel en die voorkomen dat het aardgas verder omhoog stijgt. Vaak bevatten dergelijke reservoirs zowel aardgas als aardolie, waarbij het lichte aardgas zich boven de zware aardolie bevindt. Het aardgas wordt bij de productie van aardolie afgescheiden en afzonderlijk verder verwerkt.

Onconventionele aardgasreservoirs

Naast deze klassieke reservoirs spelen sinds enkele jaren ook "onconventionele locaties" een belangrijke rol. "Tight gas" is opgeslagen in kleine poriën in zandsteen, die slecht met elkaar verbonden zijn waardoor het gas niet vrij naar een boring kan stromen. "Schaliegas" ("shale gas") is daarentegen nog opgeslagen op de plek waar het is ontstaan – in kleilagen die ook wel schalie worden genoemd. Het grootste deel ervan bevindt zich niet in poriën, maar is gebonden aan de oppervlakte van gesteentedeeltjes, waardoor het moeilijk toegankelijk is. Een andere onconventionele aardgasbron wordt gevormd door steenkoollagen: daarin is methaan opgeslagen aan de oppervlakte van het steenkool (adsorptie). Daarom wordt hierbij gesproken van "coalbed methane" (CBM).

Grote onconventionele gaslocaties bevinden zich bijvoorbeeld in de VS, Rusland, China en Australië. Volgens schattingen van het Internationale Energieagentschap (IEA) kan wereldwijd circa 208 biljoen kubieke meter schaliegas, 76 biljoen kubieke meter Tight gas en 47 biljoen kubieke meter CMB worden gewonnen – in totaal meer dan 330 biljoen. Er zijn schattingen waarin de onconventionele gaslocaties nog groter zijn als de wereldwijd bewezen en realiseerbare conventionele locaties.

Uw contact

Königstor 20
34117 Kassel
Phone: +49 (0) 561 99858-0 
E-mail: presse[at]wingas.de